Artı-Keyif

Günümüz yaşamı aşırılıkla tanımlanıyor. Her zaman daha fazlası olmalı, asla yeterli olmuyor. Sahip olduklarımızın tadını gerçekten çıkarabilmek için ihtiyaç duyduğumuzdan fazlasına ihtiyacımız var. Slavoj Žižek’in fazlaya (ve bunun neden zevkli olduğuna) ilişkin bu rehberi, ihtiyaçlarımızdan fazlasının doğası gereği önemsiz ve gereksiz olduğunu savunarak başlıyor. Bununla birlikte, tam da bu fazlalık olmadan, önemli ve gerekli olan şeylerin tadını çıkaramayız. Aslında, fazlalık olmadan, neyin mükemmel miktar olduğunu bile belirleyemeyiz. Fazlalığın zevkinin kısır döngüsünden kaçış var mı, yoksa sonsuza kadar daha fazlasını istemeye mahkûm muyuz? Žižek, Joker filminden pop şarkılarına, Thomas Aquinas’tan salgınların tarihine kadar birçok konuya değinerek içinde yaşadığımız keyif toplumunu olduğu gibi kabul etmenin, bugün içinde bulunduğumuz siyasi çıkmazları açıklayabileceğini savunur. Peki, ya aşırıya kaçan ‘zevk’ parçacıklarının ne kadar önemsiz ve boş olduğunu, birazcık da olsa kabul etmeye başlarsak, bir çıkış yolu bulabilir miyiz? Slavoj Žižek (d. 21 Mart 1949, Ljubljana), Sloven Marksist filozof, sosyolog ve kültür eleştirmenidir. Ljubljana Üniversitesi’nde felsefe eğitimi aldı ve özellikle Alman idealizmi üzerine doktorasını tamamladı. 1970’lerde Paris’e giderek psikanalist Jacques-Alain Miller ile çalıştı ve Jacques Lacan’ın düşüncesinden derin biçimde etkilendi. 1980’lerde Mladen Dolar, Alenka Zupančič ve Renata Salecl ile birlikte “Ljubljana Okulu” olarak bilinen entelektüel çevrenin oluşumunda yer aldı. Bu grup, Lacancı psikanaliz ile Marksist teoriyi birleştiren yaklaşımıyla Avrupa düşünce dünyasında etkili oldu. Žižek, ideoloji, siyaset, popüler kültür ve psikanaliz üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. Akademik kariyerini Ljubljana Üniversitesi Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nde sürdürmekte; ayrıca çeşitli uluslararası üniversitelerde dersler vermektedir.

Günümüz yaşamı aşırılıkla tanımlanıyor. Her zaman daha fazlası olmalı, asla yeterli olmuyor. Sahip olduklarımızın tadını gerçekten çıkarabilmek için ihtiyaç duyduğumuzdan fazlasına ihtiyacımız var. Slavoj Žižek’in fazlaya (ve bunun neden zevkli olduğuna) ilişkin bu rehberi, ihtiyaçlarımızdan fazlasının doğası gereği önemsiz ve gereksiz olduğunu savunarak başlıyor. Bununla birlikte, tam da bu fazlalık olmadan, önemli ve gerekli olan şeylerin tadını çıkaramayız. Aslında, fazlalık olmadan, neyin mükemmel miktar olduğunu bile belirleyemeyiz. Fazlalığın zevkinin kısır döngüsünden kaçış var mı, yoksa sonsuza kadar daha fazlasını istemeye mahkûm muyuz? Žižek, Joker filminden pop şarkılarına, Thomas Aquinas’tan salgınların tarihine kadar birçok konuya değinerek içinde yaşadığımız keyif toplumunu olduğu gibi kabul etmenin, bugün içinde bulunduğumuz siyasi çıkmazları açıklayabileceğini savunur. Peki, ya aşırıya kaçan ‘zevk’ parçacıklarının ne kadar önemsiz ve boş olduğunu, birazcık da olsa kabul etmeye başlarsak, bir çıkış yolu bulabilir miyiz? Slavoj Žižek (d. 21 Mart 1949, Ljubljana), Sloven Marksist filozof, sosyolog ve kültür eleştirmenidir. Ljubljana Üniversitesi’nde felsefe eğitimi aldı ve özellikle Alman idealizmi üzerine doktorasını tamamladı. 1970’lerde Paris’e giderek psikanalist Jacques-Alain Miller ile çalıştı ve Jacques Lacan’ın düşüncesinden derin biçimde etkilendi. 1980’lerde Mladen Dolar, Alenka Zupančič ve Renata Salecl ile birlikte “Ljubljana Okulu” olarak bilinen entelektüel çevrenin oluşumunda yer aldı. Bu grup, Lacancı psikanaliz ile Marksist teoriyi birleştiren yaklaşımıyla Avrupa düşünce dünyasında etkili oldu. Žižek, ideoloji, siyaset, popüler kültür ve psikanaliz üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. Akademik kariyerini Ljubljana Üniversitesi Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nde sürdürmekte; ayrıca çeşitli uluslararası üniversitelerde dersler vermektedir.