Kalp Terbiyesi

Bil ki, insan kalbi fırıldağa benzer. Fırıldak, rüzgârın esmesiyle döndüğü ve yön değiştirdiği gibi, kalb de manevî rüzgârlar olan ilham, vesvese ve diğer etkenlerle döner ve yön değiştirir. Bu sebeple, inanmışken birden inkâr eder, sevmişken birden nefret eder, yönelmişken birden sırt çevirir. Kalbin bu dönekliğinden dolayı, ALLAH Rasûlü (as), duasında, “Ey kalpleri çeviren ALLAH’ım! Kalbimi dinin üzerinde sâbitleştir.” derdi ve bu duanın mânasını şöyle açıklardı: “Kalb, ALLAH Teâlâ’nın iki parmakları arasındadır; onu istediği şekilde döndürür. İsterse onu doğru tarafa çevirir; isterse eğri tarafa çevirir.” (Müslim, Tirmizî, Hâkim) ALLAH Rasûlü’nün kullandığı yemin sözlerinden birisi de “Kalpleri çevirene yemin ederim.” sözüdür. (Buharî) O, kalbin dönüşü için şu misâlleri de vermiştir: “Kalb bir kuş gibidir; zıplayıp durur.” (Hâkim), “Kalb, kaynayan bir tencere gibidir. Fıkırdayıp durur.” (Ahmed, Hâkim), “Kalb, rüzgâr önündeki bir tüy gibidir; esintiye göre gidip gelir.” (Taberanî) Bu son hadislerin rivayet yönünden sıhhatleri tartışılsa bile, ifade ettikleri mâna doğrudur. Bu mâna, kalbin değişik etkiler altında dönüp değişmesidir. Bu etkilerin kaynağı ise duruma göre ya melekten gelen bir ilhamdır, ya şeytandan gelen bir vesvesedir, ya insanın kendi yaratılışıdır, ya da bir dış faktördür.

Bil ki, insan kalbi fırıldağa benzer. Fırıldak, rüzgârın esmesiyle döndüğü ve yön değiştirdiği gibi, kalb de manevî rüzgârlar olan ilham, vesvese ve diğer etkenlerle döner ve yön değiştirir. Bu sebeple, inanmışken birden inkâr eder, sevmişken birden nefret eder, yönelmişken birden sırt çevirir. Kalbin bu dönekliğinden dolayı, ALLAH Rasûlü (as), duasında, “Ey kalpleri çeviren ALLAH’ım! Kalbimi dinin üzerinde sâbitleştir.” derdi ve bu duanın mânasını şöyle açıklardı: “Kalb, ALLAH Teâlâ’nın iki parmakları arasındadır; onu istediği şekilde döndürür. İsterse onu doğru tarafa çevirir; isterse eğri tarafa çevirir.” (Müslim, Tirmizî, Hâkim) ALLAH Rasûlü’nün kullandığı yemin sözlerinden birisi de “Kalpleri çevirene yemin ederim.” sözüdür. (Buharî) O, kalbin dönüşü için şu misâlleri de vermiştir: “Kalb bir kuş gibidir; zıplayıp durur.” (Hâkim), “Kalb, kaynayan bir tencere gibidir. Fıkırdayıp durur.” (Ahmed, Hâkim), “Kalb, rüzgâr önündeki bir tüy gibidir; esintiye göre gidip gelir.” (Taberanî) Bu son hadislerin rivayet yönünden sıhhatleri tartışılsa bile, ifade ettikleri mâna doğrudur. Bu mâna, kalbin değişik etkiler altında dönüp değişmesidir. Bu etkilerin kaynağı ise duruma göre ya melekten gelen bir ilhamdır, ya şeytandan gelen bir vesvesedir, ya insanın kendi yaratılışıdır, ya da bir dış faktördür.