Mshayikazi Meunu

Tarihin en büyük krallarından biri olan Shaka Zulu, kabilesini bir ulusa çevirerek halkını ileriye taşımıştır; ancak, bu uğurda binlerce, belki de yüz binlerce insanın canı-malı ve hayatı hiç pervasızca kurban edilmiştir. Shaka Zulu’nun mirası, daima bu keskin çelişki üzerinde yükselmiştir: Bir yanda idealist bir liderin durduğu askeri dehâ ve siyasi birlik, diğer yanda bu uğurda dökülen kanın ve yok edilen hayatların ağırlığı. Onun getirdiği askeri reformlar, özellikle de meşhur ‘‘impondo zankomo’’ (boğanın boynuzları) taktiği ve genç erkekleri yaşlarına göre sınıflandıran ‘‘izicwe’’ sistemi, Zulu ulusunu bölgede eşsiz bir askeri güç haline getirmişti. Bu disiplin ve yenilik sayesinde, dağınık kabileleri tek bir çatı altında topladı ve merkezi bir otorite kurdu. Ancak bu düzen, acımasız bir itaat kültürüyle perçinlenmişti; ağlayan bir bebeğin annesinin bile öldürülmesini emredebilecek kadar katı bir disiplin anlayışıyla. Shaka Zulu, bu acımasız liderliğini, halkının ve askerî sisteminin yanı sıra kendisi için dahi uyguluyordu: doğan hiçbir çocuğunun yaşamasına izin vermedi. Hainliği ve itaatsizliğe hiçbir şekilde müsamaha göstermedi. Çokça aldığı radikal kararlar bile, o denli sertliğine rağmen halkının huzursuzluğunda bile kendisine karşı ayaklanacak kitleleri tam sağlayamadı: Shaka zalimdi, ancak halkı tarafından sevilip saygı duyuluyordu. Shaka’nın kişisel yardımcısı ve en sevdiği insanlar arasında olan Jeqe, diğer ismiyle Mshayikazi Meunu, Shaka öldüğünde kendisiyle birlikte gömülmesi gereken kişilerden biriydi. Ancak, gördüğü rüyalar karşısında ölüm zamanının gelmediğine kanaat getiren Jeqe, bu kararıyla çok sevdiği, adına yeminler ettiği Shaka’ya itaatsizlik ederek zamanının büyük Şifacı Doktorlarından birisi oldu. Bu kitap, Jeqe’nin Shaka’nın kraliyet sarayında görev alması ve ilerleyen dönemlerindeki maceralarını anlatır.

Tarihin en büyük krallarından biri olan Shaka Zulu, kabilesini bir ulusa çevirerek halkını ileriye taşımıştır; ancak, bu uğurda binlerce, belki de yüz binlerce insanın canı-malı ve hayatı hiç pervasızca kurban edilmiştir. Shaka Zulu’nun mirası, daima bu keskin çelişki üzerinde yükselmiştir: Bir yanda idealist bir liderin durduğu askeri dehâ ve siyasi birlik, diğer yanda bu uğurda dökülen kanın ve yok edilen hayatların ağırlığı. Onun getirdiği askeri reformlar, özellikle de meşhur ‘‘impondo zankomo’’ (boğanın boynuzları) taktiği ve genç erkekleri yaşlarına göre sınıflandıran ‘‘izicwe’’ sistemi, Zulu ulusunu bölgede eşsiz bir askeri güç haline getirmişti. Bu disiplin ve yenilik sayesinde, dağınık kabileleri tek bir çatı altında topladı ve merkezi bir otorite kurdu. Ancak bu düzen, acımasız bir itaat kültürüyle perçinlenmişti; ağlayan bir bebeğin annesinin bile öldürülmesini emredebilecek kadar katı bir disiplin anlayışıyla. Shaka Zulu, bu acımasız liderliğini, halkının ve askerî sisteminin yanı sıra kendisi için dahi uyguluyordu: doğan hiçbir çocuğunun yaşamasına izin vermedi. Hainliği ve itaatsizliğe hiçbir şekilde müsamaha göstermedi. Çokça aldığı radikal kararlar bile, o denli sertliğine rağmen halkının huzursuzluğunda bile kendisine karşı ayaklanacak kitleleri tam sağlayamadı: Shaka zalimdi, ancak halkı tarafından sevilip saygı duyuluyordu. Shaka’nın kişisel yardımcısı ve en sevdiği insanlar arasında olan Jeqe, diğer ismiyle Mshayikazi Meunu, Shaka öldüğünde kendisiyle birlikte gömülmesi gereken kişilerden biriydi. Ancak, gördüğü rüyalar karşısında ölüm zamanının gelmediğine kanaat getiren Jeqe, bu kararıyla çok sevdiği, adına yeminler ettiği Shaka’ya itaatsizlik ederek zamanının büyük Şifacı Doktorlarından birisi oldu. Bu kitap, Jeqe’nin Shaka’nın kraliyet sarayında görev alması ve ilerleyen dönemlerindeki maceralarını anlatır.