Özgürlük Peşinde Bir Osmanlı Kadını

Ünlü romanı Les Déschantées'nin önsözünde Pierre Loti şöyle yazar: "Bu roman tümüyle hayal ürünüdür; Zeynep'in ya da André'nin gerçek adlarını öğrenmeğe uğraşanlar boşuna zahmet ederler, çünkü onlar hiçbir zaman var olmadı." Bu sözler, o kitaptaki bilgilerin başlıca kaynağı olan iki kadını, Zeynep ile Melek'i, boşboğazlıklarından dolayı Hamid rejiminin terörüne uğramaları olasılığından korumak için yazılmıştı. Ancak bu önlem gerekli değildi çünkü bu iki kahraman, Hamid rejiminin dikkatinden kaçmanın olanaksızlığını anlayarak ve yaşamlarını tehlikeye atmak bahasına, daha roman yayınlanmadan Avrupa'ya kaçmışlardı. İki ya da üç Avrupa dilini anadili gibi konuşan Türk kadınlarına rastlamanın pek güç olmamasına (bir Türk harem dairesinde kaldığım zaman bu bana çok şaşırtıcı gelmişti) ve Loti'nin, önlem olarak romanında Melek'i öldürmesine karşın, kitabın kahramanlarının kimliklerinin anlaşılması kolaydı. Bir Çerkez'in güzel gözleri uğruna Türk olan ve İslamiyeti kabul eden bir Fransız'ın torunları olan bu iki kadın, devlet için tehlikeli aydın kadınlar arasında mimlenmişlerdi ve dikkatle izleniyorlardı. Kültürlü Türk kadınları, toplumsal konumlarını iyileştirmek için neler yapılabileceğini tartışmak amacıyla uzun süredir toplanıyorlardı. Sonunda, dünyanın sempatisini bir romanla kazanmaya karar verdiklerinde, "ikinci vatanım" dediği ülkenin kadınlarının davasını, sihirli kalemi ve Türk yaşam biçimi konusundaki derin anlayışıyla, Pierre Loti' den daha iyi savunacak kimi bulabilirlerdi? Zeyneb'e Konstantinopl'dan yazdığım mektupların birinde, Genç Türklerin artık kullanılmayan bir sarnıçta toplanarak devrimi tartıştıklarını ve Avrupa'nın bu yüzden onlardan önemli eylemler beklediklerini ima etmiştim. Kadınlar da akla gelmedik yerlerde toplanıyorlardı - yorgunluk tanımaz niyetlerle doluydular... Grace Ellison

Ünlü romanı Les Déschantées'nin önsözünde Pierre Loti şöyle yazar: "Bu roman tümüyle hayal ürünüdür; Zeynep'in ya da André'nin gerçek adlarını öğrenmeğe uğraşanlar boşuna zahmet ederler, çünkü onlar hiçbir zaman var olmadı." Bu sözler, o kitaptaki bilgilerin başlıca kaynağı olan iki kadını, Zeynep ile Melek'i, boşboğazlıklarından dolayı Hamid rejiminin terörüne uğramaları olasılığından korumak için yazılmıştı. Ancak bu önlem gerekli değildi çünkü bu iki kahraman, Hamid rejiminin dikkatinden kaçmanın olanaksızlığını anlayarak ve yaşamlarını tehlikeye atmak bahasına, daha roman yayınlanmadan Avrupa'ya kaçmışlardı. İki ya da üç Avrupa dilini anadili gibi konuşan Türk kadınlarına rastlamanın pek güç olmamasına (bir Türk harem dairesinde kaldığım zaman bu bana çok şaşırtıcı gelmişti) ve Loti'nin, önlem olarak romanında Melek'i öldürmesine karşın, kitabın kahramanlarının kimliklerinin anlaşılması kolaydı. Bir Çerkez'in güzel gözleri uğruna Türk olan ve İslamiyeti kabul eden bir Fransız'ın torunları olan bu iki kadın, devlet için tehlikeli aydın kadınlar arasında mimlenmişlerdi ve dikkatle izleniyorlardı. Kültürlü Türk kadınları, toplumsal konumlarını iyileştirmek için neler yapılabileceğini tartışmak amacıyla uzun süredir toplanıyorlardı. Sonunda, dünyanın sempatisini bir romanla kazanmaya karar verdiklerinde, "ikinci vatanım" dediği ülkenin kadınlarının davasını, sihirli kalemi ve Türk yaşam biçimi konusundaki derin anlayışıyla, Pierre Loti' den daha iyi savunacak kimi bulabilirlerdi? Zeyneb'e Konstantinopl'dan yazdığım mektupların birinde, Genç Türklerin artık kullanılmayan bir sarnıçta toplanarak devrimi tartıştıklarını ve Avrupa'nın bu yüzden onlardan önemli eylemler beklediklerini ima etmiştim. Kadınlar da akla gelmedik yerlerde toplanıyorlardı - yorgunluk tanımaz niyetlerle doluydular... Grace Ellison