İslâm Ahlâkının Esasları

Eski alimlerimiz başlı başına müstakil ahlak kitapları yazmamışlardır. Onlar ahlak kitabı yazmayı da gereksiz görmüşlerdir. Bunun sebebi ise onların nazarında en yüksek bir ahlak kitabımız vardı. Bu kitap Müslümanlar için Kur'an-ı Kerim'di. Bu kitap in-sana doğru yolu gösteriyordu. Dahası, insanlık için selamet ve saadetin pren-sipleri o kitabın içinde yazılı idi. İnsanın kendi nefsine, ana-sına ve babasına, büyüklere ve küçüklere, yoksullara, ök-süzlere, yurduna ve devletine karşı sorumlu olduğu vazifeleri o kitap bize mükemmelen anlatıyordu. Bu kutlu kitabın öğrettiğine göre bir insanı öldürmek cinayet-lerin en ağırı idi. O cinayetin dünyadaki cezasından başka ikinci hayatımızdaki cezası müebbeden ateşte yanmaktı. Çünkü insan Allah'ın bir yapısı idi. Katletmek, o yapıyı yıkmaktı, insanın gerek kendisine ve gerek başkalarına zarar verecek olan bütün fena hareketlerini ve düşüncelerini, bü-tün fena ve zararlı adet ve teamüllerini o kitap men etmiş-ti. İnsanları zulümden şiddetle sakındıran bu mukaddes buyruk bize mütemadiyen iyilik yapmayı emrediyordu. Ademoğulları içinde kimin takvası ve iyiliği çoksa o en yüksek bir adamdı.

Eski alimlerimiz başlı başına müstakil ahlak kitapları yazmamışlardır. Onlar ahlak kitabı yazmayı da gereksiz görmüşlerdir. Bunun sebebi ise onların nazarında en yüksek bir ahlak kitabımız vardı. Bu kitap Müslümanlar için Kur'an-ı Kerim'di. Bu kitap in-sana doğru yolu gösteriyordu. Dahası, insanlık için selamet ve saadetin pren-sipleri o kitabın içinde yazılı idi. İnsanın kendi nefsine, ana-sına ve babasına, büyüklere ve küçüklere, yoksullara, ök-süzlere, yurduna ve devletine karşı sorumlu olduğu vazifeleri o kitap bize mükemmelen anlatıyordu. Bu kutlu kitabın öğrettiğine göre bir insanı öldürmek cinayet-lerin en ağırı idi. O cinayetin dünyadaki cezasından başka ikinci hayatımızdaki cezası müebbeden ateşte yanmaktı. Çünkü insan Allah'ın bir yapısı idi. Katletmek, o yapıyı yıkmaktı, insanın gerek kendisine ve gerek başkalarına zarar verecek olan bütün fena hareketlerini ve düşüncelerini, bü-tün fena ve zararlı adet ve teamüllerini o kitap men etmiş-ti. İnsanları zulümden şiddetle sakındıran bu mukaddes buyruk bize mütemadiyen iyilik yapmayı emrediyordu. Ademoğulları içinde kimin takvası ve iyiliği çoksa o en yüksek bir adamdı.