Mingjia Metinleri - Antik Çin Sofistleri

Çin medeniyetinin kurucu metinlerinden Shiji eserinde, Yüz Düşünce Okulu arasında en önemli altı tanesi aktarılırken, Konfüçyüsçülük (Ruizm), Daoizm, Legalizm, Mohizm ve Yin-Yang Okulu’nun yanında bahsedilen son okul Mingjia’dır. Bu anlamda, her ne kadar diğer okullar arasında en az bilineni olarak Mingjia’nın Çin ve Doğu Asya kültürüne etkisi, diğer beş okula kıyasla daha az olmuş olsa da, yine de diğer onlarca okul arasından neden Mingjia’nın seçilmiş olduğunu araştırmak, özellikle Antik Çin’deki entelektüel düşüncenin şekillendiği tartışmaları ve ortamı anlamak için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada Mingjia ile ilişkilendirilen dört düşünürün [(1) Deng Xi, (2) Yin Wen, (3) Hui Shi ya da “Üstat Hui” anlamında Huizi, (4) Gongsun Long] günümüze ulaşan fragmanları ve pasajları ilk kez Türkçeye çevrilmiştir. Bu çalışma ile özellikle Mingjia’nın diğer düşünce okullarına etkisi üzerinden hem Antik Çin’deki sosyokültürel, politik ve felsefi anlayışın Batı kültüründe bile pek fark edilmemiş inceliklerine bir bakış sağlanması, hem de Mingjia düşünürlerinin bu okula ilişkin çoğu araştırmacı tarafından, Antik Grek dünyasının sofistlerine göndermede bulunarak, “Antik Çin Sofistleri” olarak anılmasının ne derece haklı olduğunun açığa çıkarılması amaçlanmıştır.

Çin medeniyetinin kurucu metinlerinden Shiji eserinde, Yüz Düşünce Okulu arasında en önemli altı tanesi aktarılırken, Konfüçyüsçülük (Ruizm), Daoizm, Legalizm, Mohizm ve Yin-Yang Okulu’nun yanında bahsedilen son okul Mingjia’dır. Bu anlamda, her ne kadar diğer okullar arasında en az bilineni olarak Mingjia’nın Çin ve Doğu Asya kültürüne etkisi, diğer beş okula kıyasla daha az olmuş olsa da, yine de diğer onlarca okul arasından neden Mingjia’nın seçilmiş olduğunu araştırmak, özellikle Antik Çin’deki entelektüel düşüncenin şekillendiği tartışmaları ve ortamı anlamak için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada Mingjia ile ilişkilendirilen dört düşünürün [(1) Deng Xi, (2) Yin Wen, (3) Hui Shi ya da “Üstat Hui” anlamında Huizi, (4) Gongsun Long] günümüze ulaşan fragmanları ve pasajları ilk kez Türkçeye çevrilmiştir. Bu çalışma ile özellikle Mingjia’nın diğer düşünce okullarına etkisi üzerinden hem Antik Çin’deki sosyokültürel, politik ve felsefi anlayışın Batı kültüründe bile pek fark edilmemiş inceliklerine bir bakış sağlanması, hem de Mingjia düşünürlerinin bu okula ilişkin çoğu araştırmacı tarafından, Antik Grek dünyasının sofistlerine göndermede bulunarak, “Antik Çin Sofistleri” olarak anılmasının ne derece haklı olduğunun açığa çıkarılması amaçlanmıştır.