Mizojini

“Kirli” ve “zehirli” bir organ olarak nitelendirilen rahimden kadınlara vurulan “histerik” yaftasına; antikçağ hicivlerinden günümüzün kadın cinayetlerine kadar, yüzyıllardır kılıktan kılığa bürünen mizojini yani kadın düşmanlığı, toplumsal zihniyette yer etmiş köklü bir hor görme eğiliminin adıdır. Adeline Gargam ve Bertrand Lançon, Mizojini’de; mitolojiden tıbba, hukuktan edebiyata uzanan zengin kanıtlarla bu sistematik aşağılamanın Batı dünyasındaki tarihini gözler önüne seriyor. Kitap, Havva figürünün “günahın kaynağı” olarak çarpıtılmasından, kadını bedensel ve zihinsel açıdan “zayıf” ilan eden tıp teorilerine kadar, eril tahakkümün entelektüel cephanesini ifşa ediyor. Kadını kırılgan, çocuksu, değişken, geveze, sinirli veya hastalıklı gören; onu eğitimden ve iş yaşamından dışlayan bu anlayışın, son üç yüzyılda oy hakkı mücadelesinden MeToo hareketine kadar çeşitli karşı çıkışlarla bir ölçüde geriletildiğine de dikkat çekiyor. Bu sarsıcı inceleme, birçok muharebe kazanılmış olsa da kadınlığa yönelik o kadim ve dirençli korku sönümlenmedikçe asıl savaşın henüz bitmediğinin altını çiziyor.

“Kirli” ve “zehirli” bir organ olarak nitelendirilen rahimden kadınlara vurulan “histerik” yaftasına; antikçağ hicivlerinden günümüzün kadın cinayetlerine kadar, yüzyıllardır kılıktan kılığa bürünen mizojini yani kadın düşmanlığı, toplumsal zihniyette yer etmiş köklü bir hor görme eğiliminin adıdır. Adeline Gargam ve Bertrand Lançon, Mizojini’de; mitolojiden tıbba, hukuktan edebiyata uzanan zengin kanıtlarla bu sistematik aşağılamanın Batı dünyasındaki tarihini gözler önüne seriyor. Kitap, Havva figürünün “günahın kaynağı” olarak çarpıtılmasından, kadını bedensel ve zihinsel açıdan “zayıf” ilan eden tıp teorilerine kadar, eril tahakkümün entelektüel cephanesini ifşa ediyor. Kadını kırılgan, çocuksu, değişken, geveze, sinirli veya hastalıklı gören; onu eğitimden ve iş yaşamından dışlayan bu anlayışın, son üç yüzyılda oy hakkı mücadelesinden MeToo hareketine kadar çeşitli karşı çıkışlarla bir ölçüde geriletildiğine de dikkat çekiyor. Bu sarsıcı inceleme, birçok muharebe kazanılmış olsa da kadınlığa yönelik o kadim ve dirençli korku sönümlenmedikçe asıl savaşın henüz bitmediğinin altını çiziyor.