Tanrı, İyilik ve İrade

Çağdaş din felsefesi literatüründe “ilahi özgürlük” başlığı altında tartışılan ilahi iradeye dair meseleler gerek İslam gerek Batı felsefesi literatüründe merkezi bir konuma sahiptir. Çağdaş dönemde özellikle William L. Rowe’un Tanrı’nın iradesi veya özgürlüğü ile mükemmel iyiliği arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmalarıyla din felsefesi literatüründe yeniden canlılık kazanan ilahi iradeye dair tartışmaların ülkemizde aynı ilgiyi gördüğünü söylemek zordur. Elinizdeki kitap, bu boşluğu doldurmayı hedefleyerek ilahi irade meselesini şahıs veya dönem merkezli olmaktan ziyade problem merkezli bir yaklaşımla ele almakta ve ilahi irade ile iyilik arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Tanrı’nın iradesi ve iyiliği arasındaki ilişki, iyiliğinin Tanrı’nın iradesini ne ölçüde veya ne anlamda belirlediği ve bu denklemde Tanrı’nın fiillerinin özgür olup olamayacağını ya da bu fiillere hangi anlamda bir özgürlük atfedilebileceğini incelemektedir. Bunu yaparken çağdaş literatürde problemin tartışılma zemini ve çerçevesiyle alakalı bazı problemlere dikkat çeken kitap, nihai olarak savunduğu tez itibariyle de ilgili literatürün büyük bir kısmından ayrılmaktadır.

Çağdaş din felsefesi literatüründe “ilahi özgürlük” başlığı altında tartışılan ilahi iradeye dair meseleler gerek İslam gerek Batı felsefesi literatüründe merkezi bir konuma sahiptir. Çağdaş dönemde özellikle William L. Rowe’un Tanrı’nın iradesi veya özgürlüğü ile mükemmel iyiliği arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmalarıyla din felsefesi literatüründe yeniden canlılık kazanan ilahi iradeye dair tartışmaların ülkemizde aynı ilgiyi gördüğünü söylemek zordur. Elinizdeki kitap, bu boşluğu doldurmayı hedefleyerek ilahi irade meselesini şahıs veya dönem merkezli olmaktan ziyade problem merkezli bir yaklaşımla ele almakta ve ilahi irade ile iyilik arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Tanrı’nın iradesi ve iyiliği arasındaki ilişki, iyiliğinin Tanrı’nın iradesini ne ölçüde veya ne anlamda belirlediği ve bu denklemde Tanrı’nın fiillerinin özgür olup olamayacağını ya da bu fiillere hangi anlamda bir özgürlük atfedilebileceğini incelemektedir. Bunu yaparken çağdaş literatürde problemin tartışılma zemini ve çerçevesiyle alakalı bazı problemlere dikkat çeken kitap, nihai olarak savunduğu tez itibariyle de ilgili literatürün büyük bir kısmından ayrılmaktadır.