Türkiye'de Şark-Garp ve Amerikan Tesirleri 1

“Bugünkü insaniyetin en büyük meselesi şudur: Sağ veya sol herhangi ‘birörneklik’ salgınına karşı, bütün dünyayı hâkimiyeti altına almak isteyen zihniyete karşı mücadele etmek. Çünkü böyle bir zihniyet nerede olursa olsun mekanik vasıtalarla insanları birer ‘robot’ şekline çevirebilecek, bütün manevi kıymetleri ortadan kaldırmaya çalışacak, yani her fert, yaşayabilmek için tek bir teşkilatın veya ilahî mevki verilen bir diktatörün emirlerini körü körüne ifa etmek mecburiyeti tehlikesine maruz kalacaktır.” Halide Edib Adıvar’ın bu kitabını, yaklaşık altmış yıl aradan sonra yeniden yayımlıyoruz. Yazarın kendisi tarafından derlenen İngilizcede çıkan Turkey Faces West (1930) ve Conflict of East and West in Turkey (1935) kitaplarının bir bileşkesi Türkiye’de Şark-Garp ve Amerikan Tesirleri (1955). Adıvar, bugün de öncelikli tartışma konuları olmaya devam eden sağ-sol, Doğu-Batı, Müslümanlık-Hıristiyanlık gibi sorunlara özgün yorumlar getiriyor ve Türkiye’nin politik konumu/konumları üzerinde duruyor.

“Bugünkü insaniyetin en büyük meselesi şudur: Sağ veya sol herhangi ‘birörneklik’ salgınına karşı, bütün dünyayı hâkimiyeti altına almak isteyen zihniyete karşı mücadele etmek. Çünkü böyle bir zihniyet nerede olursa olsun mekanik vasıtalarla insanları birer ‘robot’ şekline çevirebilecek, bütün manevi kıymetleri ortadan kaldırmaya çalışacak, yani her fert, yaşayabilmek için tek bir teşkilatın veya ilahî mevki verilen bir diktatörün emirlerini körü körüne ifa etmek mecburiyeti tehlikesine maruz kalacaktır.” Halide Edib Adıvar’ın bu kitabını, yaklaşık altmış yıl aradan sonra yeniden yayımlıyoruz. Yazarın kendisi tarafından derlenen İngilizcede çıkan Turkey Faces West (1930) ve Conflict of East and West in Turkey (1935) kitaplarının bir bileşkesi Türkiye’de Şark-Garp ve Amerikan Tesirleri (1955). Adıvar, bugün de öncelikli tartışma konuları olmaya devam eden sağ-sol, Doğu-Batı, Müslümanlık-Hıristiyanlık gibi sorunlara özgün yorumlar getiriyor ve Türkiye’nin politik konumu/konumları üzerinde duruyor.