Yamyam Kapitalizm

Çağımızın önde gelen Marksist feminist teorisyenlerinden Nancy Fraser, doğadan ve “ırksallaştırılmış” kitlelerden devşirdiği zenginliği bir güzel midesine indirmekle meşgul sermayenin, birbirimize bakım verme yetisinden bizleri nasıl mahrum bıraktığına, siyaset yapma pratiğinin içini nasıl boşalttığına dair bütünlüklü bir analiz ortaya koyuyor. Hayatın her alanını gözüne kestiren sermayenin doymak bilmez iştahını, ekolojik tahribattan demokrasinin işlevsizleştirilmesine, ırksal şiddetten bakım emeğinin değersizleştirilmesine dek uzanan belli başlı kriz noktaları üzerinden tarihsel bir hat boyunca görünür kılıyor. Kapitalist sömürünün bir “ön plan hikâyesi”nin yanı sıra, mülksüzleştirmeyi temel alan bir “arka plan hikâyesi”ne sahip olduğunu öne süren Fraser, kapitalizm kavramsallaştırmasını, Marx’ın meşhur üretimin “gizli meskeni” argümanının ötesine taşımayı hedefliyor. Ortaya koyduğu alternatif yaklaşımla, kapitalist toplumu karakterize eden ekonomik alt sistemin, ekonomi dışı addedilen oysaki kapitalist birikimin sürekliliği için vazgeçilmez olan toplumsal yeniden üretim, insan dışı doğa, kamusal mal ve hizmetler gibi süreç ve faaliyetlerle olan ilişkisine odaklanıyor. Sermayenin yıkıcı gücünü sınırlandırmak için verilecek kararlı ve kolektif mücadelenin her zamankinden elzem olduğunu vurgulayan ve yakın dönemde yaşadığımız COVID-19 gibi krizlerin, sermayenin hayatın her alanını hedef alan “yamyamlığını” sona erdirebilmek için ihtiyaç duyduğumuz toplumsal direncin inşasında kritik fırsatlar sunduğunu öne süren Yamyam Kapitalizm, gerek eleştirel kuram geleneğine katkısı gerek kapitalizmin çoklu krizlerini açıklamaktaki maharetiyle, beşeri bilimler literatüründe süregiden bir tartışmayı derinleştiren önemli bir müdahale niteliği taşıyor.

Çağımızın önde gelen Marksist feminist teorisyenlerinden Nancy Fraser, doğadan ve “ırksallaştırılmış” kitlelerden devşirdiği zenginliği bir güzel midesine indirmekle meşgul sermayenin, birbirimize bakım verme yetisinden bizleri nasıl mahrum bıraktığına, siyaset yapma pratiğinin içini nasıl boşalttığına dair bütünlüklü bir analiz ortaya koyuyor. Hayatın her alanını gözüne kestiren sermayenin doymak bilmez iştahını, ekolojik tahribattan demokrasinin işlevsizleştirilmesine, ırksal şiddetten bakım emeğinin değersizleştirilmesine dek uzanan belli başlı kriz noktaları üzerinden tarihsel bir hat boyunca görünür kılıyor. Kapitalist sömürünün bir “ön plan hikâyesi”nin yanı sıra, mülksüzleştirmeyi temel alan bir “arka plan hikâyesi”ne sahip olduğunu öne süren Fraser, kapitalizm kavramsallaştırmasını, Marx’ın meşhur üretimin “gizli meskeni” argümanının ötesine taşımayı hedefliyor. Ortaya koyduğu alternatif yaklaşımla, kapitalist toplumu karakterize eden ekonomik alt sistemin, ekonomi dışı addedilen oysaki kapitalist birikimin sürekliliği için vazgeçilmez olan toplumsal yeniden üretim, insan dışı doğa, kamusal mal ve hizmetler gibi süreç ve faaliyetlerle olan ilişkisine odaklanıyor. Sermayenin yıkıcı gücünü sınırlandırmak için verilecek kararlı ve kolektif mücadelenin her zamankinden elzem olduğunu vurgulayan ve yakın dönemde yaşadığımız COVID-19 gibi krizlerin, sermayenin hayatın her alanını hedef alan “yamyamlığını” sona erdirebilmek için ihtiyaç duyduğumuz toplumsal direncin inşasında kritik fırsatlar sunduğunu öne süren Yamyam Kapitalizm, gerek eleştirel kuram geleneğine katkısı gerek kapitalizmin çoklu krizlerini açıklamaktaki maharetiyle, beşeri bilimler literatüründe süregiden bir tartışmayı derinleştiren önemli bir müdahale niteliği taşıyor.